czwartek, 25 listopada 2010

Zagadka literacka, słowa kluczowe oraz wymagania na sprawdzian

Zagadka literacka - do jakiego dzieła literatury polskiej nawiązuje ten obrazek (klik, klik!)?

Pytaliście również o to, po jakich słowach użytkownicy trafiają na naszego bloga. Oto dzisiejsze zapytania:
  • opowieść wigilijna ebook










  • sprawozdanie z przedstawienia










  • bitwa pod grunwaldem w literaturze










  • claude lorrain porwanie europy










  • ebook opowieść wigilijna










  • porwanie europy obrazy










  • porwanie europy veronese










  • porwał europe obraz po polsku










  • romeo i julia tematy wypracowań










  • sprawdzian z lektury opowieść wigilijna

Przypominam, że 1 grudnia (w środę) piszecie sprawdzian z twórczości Jana Kochanowskiego (myślę, że zajmie pół lekcji). Co będzie sprawdzane?

  1. Znajomość biografii poety.
  2. Okoliczności powstania trenów.
  3. Treny - definicja gatunku.
  4. Umiejętność wskazania i nazwania środków poetyckich* w wybranym trenie oraz odpowiedzi na pytania dotyczące treści (mogą pojawić się treny: III, IV, V, VIII, XIII). Tekst każdy otrzyma na sprawdzianie, nie trzeba znać utworów na pamięć.
* oprócz poznanych do tej pory środków poetyckich (metafora, epitet, porównanie, porównanie homeryckie, rym - różne rodzaje, pytanie retoryczne) obowiązuje znajomość nowych: apostrofa, paralelizm składniowy, a także umiejętność wyjaśnienia, czy jest wiersz sylabiczny.

wtorek, 23 listopada 2010

Jan Kochanowski, poeta z Czarnolasu

Notka ta przeznaczona jest głównie dla uczniów, którzy byli nieobecni w szkole, kiedy zaczynaliśmy swoją krótką (ale nie przelotną!) przygodę z Janem Kochanowskim, który, jak to dowcipnie stwierdził któryś z Was, wielkim poetą był.

Był i trzeba mu to - bez ironii i bez śmiechu już - oddać. Stworzył podwaliny polskiego języka literackiego. Wcześniej tworzono głównie po łacinie, a to, co napisano po polsku nie było tak dobre (pod względem stylu i języka), jak to, co stworzył Jan z Czarnolasu. 

Sprawdził się w różnych gatunkach literackich - fraszkach*, pieśniach, psalmach, (przetłumaczył Psałterz), tragedii,  trenach. Właśnie trenami - jedną z form poezji funeralnej - zajmowaliśmy się na ostatnich lekcjach. Czytaliśmy Tren I oraz Tren X, analizując ich teść oraz formę. Przy okazji wprowadziłam nowe terminy związane z poetyką: wiersz sylabiczny, przerzutnia, paralelizm składniowy.

Inne terminy, powtarzane na lekcji, to: apostrofa, pytanie retoryczne, porównanie homeryckie. Wszystkie wymienione wyżej środki należy umieć rozpoznać w wierszu (w razie jakichkolwiek pytań proszę pytać na lekcji, po lekcji lub w komentarzach).

          TREN I
Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe

I lamenty, i skargi Symonidowe,
Wszytki troski na świecie, wszytki wzdychania

I żale, i frasunki, i rąk łamania,

Wszytki a wszytki za raz w dom się mój noście,

A mnie płakać mej wdzięcznej dziewki pomożcie,

Z którą mię niepobożna śmierć rozdzieliła

I wszytkich moich pociech nagle zbawiła.

Tak więc smok, upatrzywszy gniazdko kryjome,

Słowiczki liche zbiera, a swe łakome

Gardło pasie; tymczasem matka szczebiece

Uboga, a na zbójcę coraz się miece,

Prózno ! bo i na sarnę okrutnik zmierza,

A ta nieboga ledwe umyka pierza.
"Prózno płakać" - podobno drudzy rzeczecie.
Cóż, prze Bóg żywy, nie jest prózno na świecie?

Wszytko prózno! Macamy, gdzie miękcej w rzeczy,

A ono wszędy ciśnie! Błąd - wiek człowieczy!

Nie wiem, co lżej : czy w smutku jawnie żałować,
Czyli się z przyrodzeniem gwałtem mocować?
TREN X
Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?

W którą stronę, w którąś się krainę udała?

Czyś ty nad wszytki nieba wysoko wniesiona

I tam w liczbę aniołków małych policzona?

Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szczęśliwe

Wyspy zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe

Charon jeziora wiezie i napawa zdrojem
Niepomnym, że ty nie wiesz nic o płaczu mojem?

Czy, człowieka zrzuciwszy i myśli dziewicze,

Wzięłaś na się postawę i piórka słowicze?

Czyli się w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała

Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?

Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była,

Niżeś się na mą ciężką żałość urodziła?

Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości,

A nie możesz li w onej dawnej swej całości,

Pociesz mię, jako możesz, a staw' się przede mną

Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną!
Obowiązuje również znajomość życiorysu Jana Kochanowskiego. Na lekcji oglądaliśmy domowej roboty filmik o poecie. Na podstawie informacji w nim zawartych pisaliście notatkę w zeszycie (a jeśli nie pisaliście, to macie problem - i tak będę sprawdzać, co z tego zapamiętaliście.... :D).



Jutro Trenów ciąg dalszy (Tren VII - porządna analiza - oraz fragment Trenu XIX). Życzę miłego wieczoru!

środa, 17 listopada 2010

Motyw snu - od mitologii greckiej do "Opowieści z Narnii"


Sen - marzenie, koszmar, wspomnienie, pragnienie, odpoczynek, śmierć, głos z Nieba (tak, od samego Boga!) czy wyraz naszej podświadomości. Motyw stary, ale wcale nie wyczerpany. Powracający we współczesnej literaturze i filmie, a nawet - jak wiemy - w piosence, podobnie jak motyw miłości i śmierci. 

Pod tym linkiem znajdziecie prezentacje z obrazami Hypnosa i Morfeusza oraz snami starotestamentowego Józefa (tego samego, którego sprzedali bracia). 

Nie zapominajcie, że najbardziej znanym literackim snem są Przygody Alicji w Krainie Czarów, a zaraz za nimi O tym, co Alicja odkryła po drugiej stronie lustra Lewisa Carrola. W tradycji baśniowej natomiast długim snem wsławiła się Śpiąca Królewna (która przez sto lat się nie zestarzała!), zaś w śpiączkę zapadła Królewna Śnieżka.

Mój ulubiony fragment ze snem w roli głównej to natomiast ten z Podróży Wędrowca do Świtu C. S. Lewisa (tłumaczył Andrzej Polkowski):


„(…) tym, co przede wszystkim przyciągało wzrok, były jego oczy: otwarte tak szeroko, jakby w ogóle nie miały powiek, i wytrzeszczone, jakby zastygłe w śmiertelnym przerażeniu. Gdy tylko postawił stopy na pokładzie, zawołał:
- Uciekajcie! Uciekajcie! (…) Do wioseł, do wioseł, jeśli chcecie uratować życie! Byle dalej od tego przeklętego wybrzeża!
- Weź się w garść – powiedział Ryczypisk – i powiedz nam, o jakim niebezpieczeństwie mówisz. Nie jesteśmy przyzwyczajeni do uciekania.
(…)
- Ale stąd uciekniecie. To wyspa, na której sny stają się prawdą.
- A więc to wyspa, o której marzyłem od dawna! – zawołał jeden z marynarzy. – jeśli to prawda, to mam nadzieję być żonaty z Anulką, kiedy tam wylądujemy.
(…)
- Głupcy! (…) Właśnie takie brednie przywiodły mnie tutaj i byłoby lepiej, gdybym zatonął lub gdybym nigdy się nie narodził. Czy nie rozumiecie, co wam mówię? To jest miejsce, gdzie sny – sny, czy rozumiecie? – ożywają, stają się rzeczywistością. Nie marzenia – ale sny!
Przez jakieś pół minuty trwało milczenie, a potem ze szczękiem rynsztunku cała załoga (…) złapała za wiosła”.

Zostawiam Was z dwoma polskimi "śniącymi" piosenkami oraz tytułem słynnej grafiki - Kiedy rozum śpi, budzą się upiory, który to tytuł mógłby być mottem pierwszego utworu.







piątek, 12 listopada 2010

Lekcje Polskiego

Wczoraj obchodziliśmy rocznicę bardzo doniosłego wydarzenia. Doniosłego tak w skali światowej, jak i naszej, narodowej - polskiej. 

Choć uczniowie, jako grupa, z zasady niemal narzekają na szkołę, warto czasem przyjąć do wiadomości następujące fakty:
  • jest to szkoła polska - nikt nie chce zmieniać Waszej narodowości, nie zabrania poznawania historii i geografii kraju, w którym żyjecie; nie wmawia Wam, że jesteście gorsi, bo jesteście Polakami,
  • mówicie w niej po polsku - językiem Waszych rodziców, dziadków itd. Jednocześnie żadna władza nie zabrania Wam studiowania innych języków,
  • czytacie polską literaturę - która nie jest ani lepsza, ani gorsza od literatury innych narodów. Ale jest nasza, mieliśmy i mamy pisarzy i poetów, którzy mówią do nas, naszym (choć bywa, że niezrozumiałym) językiem.
Cieszę się, że dzisiaj mogę do Was pisać po polsku i że mam możliwość prowadzenia tego bloga - Lekcji Polskiego.

czwartek, 4 listopada 2010

Sprawdzian ze słowotwórstwa - model punktowania

Pod tym linkiem znajdują się odpowiedzi oraz model punktowania sprawdzianu ze słowotwórstwa. Ze względu na niebezpieczną treść plik po ściągnięciu ulegnie samozniszczeniu. Kiedy? Nie znacie dnia ani godziny ;). Mówiąc poważnie - plik zostanie niebawem usunięty z chomika. A nuż uczniowie innych szkół też przygotowują się do identycznego sprawdzianu...

wtorek, 2 listopada 2010

Nie taki film straszny, jak uczniowie go malują

Przypominam o nietypowym (jak na dwa lata naszych prac domowych) zadaniu dla Was. Otóż do 1 grudnia macie nakręcić/zmontować/zanimować (technika dowolna) film/teledysk/trailer (czy program satyryczny w stylu znanego Niekrytego Krytyka) na podstawie Końca wakacji Janusza Domagalika. Czas trwania Waszej produkcji - minimum dwie minuty. Pracę możecie wykonywać pojedynczo lub w grupach. Zaznaczam, że wkład pracy każdej osoby będzie oceniany osobno. 

Proszę uczciwie oraz z pomysłem podejść do tego zadania. Nie jest ono tak trudne, jak się wydaje. Wystarczy tylko opracować plan działań. Pamiętajcie również, że tego zadania nie da się wykonać dzień przed jego oddaniem. Należy zastanowić się nad nim nieco wcześniej. Macie miesiąc - to sporo czasu. Weźcie również pod uwagę fakt, że przez ten miesiąc nie będzie innych (obowiązkowych) długich prac domowych z języka polskiego. W tym miesiącu czeka nas jedynie sprawdzian z lektury z wypracowaniem (wymagania niebawem) oraz kolejny test humanistyczny.

Na zachętę umieszczam kilka uczniowskich produkcji z różnych stron Polski oraz jedną ze świata.




Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...